سید محمد خاتمی
- ریاست مرکز اسلامی هامبورگ (1358- 1359)
- نماینده مجلس شورای اسلامی, اردکان و میبد (1359-1360)
- سرپرست موسسه مطبوعاتی کیهان (1360- 1361)
- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (1361- تیر ماه 1371)
- موارد نقض حقوق بشر: کنترل و سانسور آثار فرهنگی و هنری (1361- تیر ماه 1371) بیشتر بخوانید
- نهاد
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
- محل
- (سراسری)
- حقوق نقض شده
- حق آزادی بیان
- توضیحات
-
در مقام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اعمال سیستم گسترده سانسور پیش از انتشار بر تمامی آثار فرهنگی و هنری از جمله کتاب، فیلم، تئاتر و موسیقی، اعمال حذفیات گسترده در آثار هنری و جلوگیری از انتشار هزاران عنوان کتاب، فیلم، و سایر آثار فرهنگی و هنری در نقض حق آزادی بیان شهروندان ایرانی نقش مستقیم داشته است.
- منابع
-
Mahmoud Karimi Hakkak, Exiled to Freedom: A Memoir of Censorship in Iran, TDR (1988-), Winter, 2003, Vol. 47, No. 4 (Winter, 2003), pp. 17-50
Mostafa Khalaji and others, Cultural censorship in Iran, Small Media, July 2011
انسداد نویسنده: داستان سانسور در ایران، اسمال مدیا، 1393
https://smallmedia.org.uk/writersblock/file/WritersBlock_Farsi.pdf
- موارد نقض حقوق بشر: کنترل و سانسور آثار فرهنگی و هنری (1361- تیر ماه 1371) بیشتر بخوانید
- عضو حقوقی شورای عالی انقلاب فرهنگی (1362- 1371)
- موارد نقض حقوق بشر: نقض حق تحصیل بهاییان (6 اسفند 1369) بیشتر بخوانید
- نهاد
- شورای عالی انقلاب فرهنگی
- محل
- (سراسری)
- حقوق نقض شده
- حق آموزش, حق آزادی بیان, حق آزادی مذهب و عقیده, حق عدم تبعیض
- توضیحات
-
در مقام وزیر ارشاد و عضو حقوقی شورای عالی انقلاب فرهنگی در تنظیم و تصویب سندی محرمانه مورخ 6 اسفند 1369 به منظور تثبیت ممانعت از تحصیل بهاییان و محرومیت آنان از حقوق اقتصادی خود مشارکت داشته است. این سند در چندین مورد اعضای جامعه بهایی را از حقوق اولیه خود محروم کرده است؛ از جمله اینکه مقرر می دارد که در صورت ابراز بهایی بودن از تحصیل در دانشگاه محروم شوند و اجازه استخدام دولتی نیز نخواهند داشت.
- منابع
تصویر سند محرمانه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره بهائیان، سایت آسو، 2016
https://justice4iran.org/persian/wp-content/uploads/2018/10/آسو.pdf
نامه محرمانه مدیر کل حراست مرکزی به مدیران حراست دانشگاههای ایران، آرشیو عدالت برای ایران،
https://justice4iran.org/persian/wp-content/uploads/2018/10/Untitled.pdf
"رد شکایت دانشجوی بهایی از وزارت علوم توسط دیوان عدالت اداری"، هرانا، اردیبهشت 1393
"دیوان عدالت اداری تاکید کرد بهائیان در ایران حق تحصیلات دانشگاهی ندارند"، هرانا، 8 خرداد 1397
- موارد نقض حقوق بشر: نقض حق تحصیل بهاییان (6 اسفند 1369) بیشتر بخوانید
- عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی (1375- 1376)
- رئیس جمهوری اسلامی (1376- 1384)
- موارد نقض حقوق بشر: نقض حق تحصیل شهروندان بهایی (1376- 1384) بیشتر بخوانید
- نهاد
- رئیس جمهور
- محل
- (سراسری)
- حقوق نقض شده
- حق آموزش, حق آزادی مذهب و عقیده, حق عدم تبعیض
- توضیحات
-
در مقام رئیس جمهور، رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجری قانون اساسی در اعمال تبعیض نظام مند علیه اقلیت مذهبی بهایی از جمله محروم کردن شهروندان بهایی از حق تحصیل و تلاش برای فریب نهادهای بین المللی درباره سیاست تبعیض آمیز جمهوری اسلامی مسئولیت مستقیم داشته است.
در فاصله سالهای 1378 تا 1379، حسین مهرپور، مشاور رئیس جمهور و و رئیس هیئت پیگیری و نظارت بر اجرای قانون اساسی در دوره هشت سال ریاستجمهوری محمد خاتمی، طی چند نامه به رئیس دفتر خاتمی به فشار نهادهای بین المللی به جمهوری اسلامی به خاطر نقض حق تحصیل بهاییان اشاره و در نامه 14 دی 1383 پیشنهاد می کند برای کاهش فشارهای بین المللی محرومیت از تحصیل بهاییان را نه به دلیل اعتقادات مذهبی شان بلکه به دلیل ابراز عقیده و علنی کردن اعتقادات دینی خود اعلام کند.
- منابع
دولت خاتمی و فریب جامعه جهانی درباره حق تحصیل بهاییان، ایران وایر، 2 آذر 1399
https://iranwire.com/fa/features/43381
نقض حقوق شهروندان بهایی بر خلاف قانون اساسی، آسو، 22 خرداد 1396
محرومیت شهروندان بهایی از تحصیلات دانشگاهی، آسو، 29 فروردین 1396
https://www.aasoo.org/fa/documents/61
اخراج دانشجوی بهائی، آسو، 12 دی 1395
- موارد نقض حقوق بشر: سرکوب اعتراضات دانشجویی (تیر 1378) بیشتر بخوانید
- نهاد
- رئیس جمهور
- محل
- (سراسری)
- حقوق نقض شده
- حق رهایی از شکنجه, حق آزادی تجمعات, حق حیات
- توضیحات
در مقام رئیس جمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی در صدور دستور سرکوب خشونت بار اعتراضات مسالمت آمیز دانشجویان در تیرماه 1378 توسط نیروهای وزارت کشور و وزارت اطلاعات دولتش مسئولیت داشته است.
در پی بسته شدن روزنامه سلام در 15 تیر 1378، تجمعی اعتراضی در کوی دانشگاه تهران برگزار شد. در پی این تجمع نیروهای لباس شخصی (متشکل از بسیج و گروههای شبه نظامی تندرو مانند انصار حزب الله) به کوی دانشگاه حمله کردند و ضمن ضرب و شتم دانشجویان و تخریب اموال تعداد زیادی از دانشجویان را دستگیر کردند. در واکنش به این حمله در روزهای بعد تظاهرات گسترده دانشجویی در شهرهای مختلف برگزار شد. در پی این اعتراضات با دخالت خشونت بار نیروی انتظامی، وزارت اطلاعات و سپاه و دستگیری های گسترده، نهایتا اعتراضات دانشجویان سرکوب شد.
- منابع
برخورد سپاه با شورشهای 18 تیر با مجوز شورای عالی امنیت ملی و شخص خاتمی بود، فارس نیوز، 18 تیر 1396
"شتک خون": مستندی درباره اعتراضات 18 تیر ، ایران وایر، 22 تیر 1399
https://www.youtube.com/watch?v=NZPoTQKnyvc
چند روایت خواندنی از وقایع 18 تیر 1378 دانشگاه تبریز، ائل خبر، 20 تیر 1394
https://web.archive.org/web/20170910064220/http://elpress.ir/news/27433
تاثیر هجدهم تیر بر جنبش دانشجویی ایران، 18 تیر 1385
https://www.bbc.com/persian/iran/story/2006/07/060709_v-ra-iran-student
- موارد نقض حقوق بشر: قتل و شکنجه روشنفکران و مخالفان سیاسی (1378) بیشتر بخوانید
- نهاد
- رئیس جمهور
- محل
- (سراسری)
- حقوق نقض شده
- حق رهایی از شکنجه, حق آزادی بیان, حق حیات
- توضیحات
در مقام رئیس جمهور در قتل و شکنجه مخالفان سیاسی، دگراندیشان و نویسندگان منتقد جمهوری اسلامی از جمله پروانه و داریوش فروهر، محمد مختاری، محمد جعفر پوینده، حمید حاجی زاده و فرزند 9 ساله اش کارون توسط ماموران وزارت اطلاعات دولتش مسئول است.
مجموعه قتلهای روشنفکران و نویسندگان ایرانی به ویژه در طی سالهای میانی دهه هفتاد به پرونده قتلهای زنجیره ای معروف است. با فشار افکار عمومی برای تشکیل کمیته ی تحقیق، نهایتا در تاریخ 15 دی 1378، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی طی بیانیه ای طراحی و اجرای این قتلها توسط ماموران این وزارت را تایید کرد. 18 دی 1378 رهبر جمهوری اسلامی عاملان این قتلها را با سرویس های جاسوسی غربی مرتبط دانست. روند قضایی پرونده نهایتاً به احکام سبک برای متهمان ختم شد. اما روزنامه نگاران و فعالانی که روند این پرونده ها را دنبال می کردند با محکومیت های سنگین مواجه شدند.
- منابع
گزارش بی بی سی فارسی، "چهره های پرونده قتل های زنجیره ای چه می کنند"، 1395
https://justice4iran.org/persian/wp-content/uploads/2019/07/Dorri-1.pdf
گزارش بی بی سی فارسی از اطلاعیه وزارت اطلاعات ایران درباره قتل های زنجیره ای، 1392
https://www.bbc.com/persian/iran/2014/01/140105_l44_ministry_intelligence_serial_murders
مروری بر قتل های زنجیره پس از هفت سال، رادیو فردا، 1384
قتلهای زنجیرهای وزارت اطلاعات؛ فرزندان حمید حاجیزاده سکوت ۲۲ ساله خود را شکستند، رادیو فردا، 5 آذر 1399
- موارد نقض حقوق بشر: نقض حق تحصیل شهروندان بهایی (1376- 1384) بیشتر بخوانید
- رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی (1376- 1384)

